{"id":3111,"date":"2020-11-09T13:54:35","date_gmt":"2020-11-09T13:54:35","guid":{"rendered":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/?p=3111"},"modified":"2020-11-09T13:54:36","modified_gmt":"2020-11-09T13:54:36","slug":"kultura-filmowa-prowincji-gornoslaskiej-kina-wlasciciele-widzowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/?p=3111","title":{"rendered":"Kultura filmowa prowincji g\u00f3rno\u015bl\u0105skiej. Kina, w\u0142a\u015bciciele, widzowie"},"content":{"rendered":"\n

Ukaza\u0142a si\u0119 nowa publikacja autorstwa Urszuli Biel Kultura filmowa prowincji g\u00f3rno\u015bl\u0105skiej. Kina, w\u0142a\u015bciciele, widzowie<\/em><\/strong>, Pozna\u0144 2020.<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka stanowi kontynuacj\u0119 pierwszej monografii autorki, dotycz\u0105cej kinematografii wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego w latach 1918-1939. Obszarem obecnych bada\u0144 sta\u0142a si\u0119 prowincja g\u00f3rno\u015bl\u0105ska, czyli cz\u0119\u015b\u0107 regionu, jaka przypad\u0142a Niemcom po I wojnie \u015bwiatowej. Prac\u0119 oparto na szerokich kwerendach archiwalnych.<\/p>\n\n\n\n

Na tle kontekst\u00f3w historycznych (Niemiec, G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, kinematografii weimarskiej, hitlerowskiej, a tak\u017ce europejskiej i \u015bwiatowej) przygl\u0105damy si\u0119 lokalnej dynamice rozwoju omawianej dziedziny. W jej g\u0142\u00f3wnym polu widzenia s\u0105 tutejsze kina, ich w\u0142a\u015bciciele oraz menad\u017cerowie. R\u00f3wnie wa\u017cne okaza\u0142y si\u0119 zachowania publiczno\u015bci, b\u0119d\u0105cej wa\u017cnym ogniwem zachodz\u0105cych zmian.<\/p>\n\n\n\n

W dotychczasowych badaniach nad histori\u0105 G\u00f3rnego \u015al\u0105ska dominowa\u0142a kategoria relacji polsko-niemieckich. Nie zapominaj\u0105c o nich, autorka daje prymat fenomenowi kultury popularnej. W omawianym okresie jej najwa\u017cniejsz\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 sta\u0142 si\u0119 film, kt\u00f3ry przeobrazi\u0142 lokalne spo\u0142eczno\u015bci, zdemokratyzowa\u0142 ich spos\u00f3b uczestnictwa w kulturze oraz ur\u00f3wnouprawni\u0142 formy sp\u0119dzania wolnego czasu.<\/p>\n\n\n\n

Ze wst\u0119pu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Obserwacji \u017cycia filmowego wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego towarzyszy\u0142a refleksja, czy podzia\u0142 jednolitego do 1918 roku obszaru pomi\u0119dzy dwa wrogie pa\u0144stwa, r\u00f3wnie mocno wp\u0142yn\u0105\u0142 na tereny Opolszczyzny. Czy jej kinematografia, pozostaj\u0105c cz\u0119\u015bci\u0105 silnej kinematografii niemieckiej, rozwija\u0142a si\u0119 bardziej swobodnie, zgodnie ze specyfik\u0105 swojej dziedziny? Czy te\u017c musia\u0142a ulega\u0107 presji ideologicznej, jakiej do\u015bwiadczali w\u0142a\u015bciciele kin Katowic i okolic, cho\u0107 z inaczej roz\u0142o\u017conymi akcentami nacisku, podyktowanymi chocia\u017cby przez zmiany ustrojowe, jakie nast\u0105pi\u0142y w Niemczech po 1918 i 1933 roku?<\/p>\n\n\n\n

Dok\u0142adna analiza materia\u0142\u00f3w pozwoli\u0142a ustali\u0107 topografi\u0119 kin, a tak\u017ce zapyta\u0107 o ich w\u0142a\u015bcicieli, publiczno\u015b\u0107 i repertuar. R\u00f3wnolegle wy\u0142oni\u0142y si\u0119 kolejne zagadnienia: jakie filmy pokazywano na tutejszych ekranach i czy by\u0142y cenzurowane? Jak kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 obecno\u015b\u0107 produkcji niemieckich, ameryka\u0144skich i polskich w programach kin? Czy istnia\u0142a jakakolwiek wynikaj\u0105ca z panuj\u0105cej w\u00f3wczas sytuacji spo\u0142eczno-politycznej segregacja publiczno\u015bci? Jaki by\u0142 stosunek lokalnej administracji oraz rozmaitych instytucji, takich jak partie polityczne, organizacje spo\u0142eczne, edukacyjne czy te\u017c ko\u015bcielne do filmu? Jak\u0105 pozycj\u0119 zajmowa\u0142a nowa bran\u017ca w regionalnym przemy\u015ble, kulturze, biznesie? Sk\u0105d rekrutowali si\u0119 jej menad\u017cerowie i pracownicy?<\/p>\n\n\n\n

Wiemy, jakie by\u0142y reakcje znanych aktor\u00f3w lub re\u017cyser\u00f3w na decyzje Josepha Goebbelsa, podczas gdy niewiele os\u00f3b zastanawia\u0142o si\u0119 nad zachowaniami w\u0142a\u015bcicieli kin czy lokalnej publiczno\u015bci. Czy dostosowali si\u0119 do nazistowskich rygor\u00f3w bez oporu? W jaki spos\u00f3b narzucone dyrektywy wp\u0142yn\u0119\u0142y na ekonomik\u0119 ich ma\u0142ych interes\u00f3w. Jaka by\u0142a reakcja widz\u00f3w na zmiany repertuarowe, jakie niew\u0105tpliwie wtedy nast\u0105pi\u0142y? Czy ch\u0119tnie ogl\u0105dali filmy propagandowe zamiast rozrywkowych? Jak wygl\u0105da\u0142a sytuacja polskiej publiczno\u015bci w prowincji g\u00f3rno\u015bl\u0105skiej? Czy w og\u00f3le mia\u0142a szans\u0119 ogl\u0105da\u0107 swoje narodowe filmy? Czy wreszcie unikatowy status G\u00f3rnego \u015al\u0105ska nada\u0142 odmienny kszta\u0142t tutejszej kinematografii w por\u00f3wnaniu z innymi prowincjami Trzeciej Rzeszy?<\/p>\n\n\n\n

Na rynku lokalnym zawsze ciekawie jest obserwowa\u0107 zmagania wielkich z ma\u0142ymi. W Niemczech tym wielkim by\u0142a Ufa, najwi\u0119kszy \u00f3wczesny europejski koncern medialny, kt\u00f3ry odwa\u017cnie podejmowa\u0142 konfrontacj\u0119 z kompaniami hollywoodzkimi. W kraju Ufa zbudowa\u0142a sie\u0107 kin w\u0142asnych, dostarczaj\u0105c im najlepszy repertuar. Jak zachowywa\u0142y si\u0119 w tej sytuacji pozosta\u0142e kina niezale\u017cne? Czy obrana strategia okaza\u0142a si\u0119 skuteczna w zmaganiach z pot\u0119\u017cnym konkurentem?<\/p>\n\n\n\n

W przypadku G\u00f3rnego \u015al\u0105ska interesuj\u0105cym w\u0105tkiem badawczym okaza\u0142 si\u0119 status os\u00f3b narodowo\u015bci \u017cydowskiej, kt\u00f3ra w wielu krajach ch\u0119tnie wi\u0105za\u0142a si\u0119 z bran\u017c\u0105 filmow\u0105. Aryjskie przepisy wprowadzone w Trzeciej Rzeszy zrujnowa\u0142y znakomite kariery wielu artyst\u00f3w. G\u00f3rno\u015bl\u0105scy \u017bydzi pr\u00f3bowali znale\u017a\u0107 dla siebie azyl w przepisach Konwencji Genewskiej, chroni\u0105cej prawa mniejszo\u015bci. Czy uratowa\u0142o to niekt\u00f3rych w\u0142a\u015bcicieli przed utrat\u0105 kin?<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka stara si\u0119 odpowiedzie\u0107 na powy\u017csze pytania. Obserwujemy, jak mieszka\u0144cy tej peryferyjnej prowincji Niemiec w rozwijaj\u0105cej si\u0119 dynamicznie dziedzinie zobaczyli swoj\u0105 szans\u0119 na nietuzinkow\u0105 wtedy \u015bcie\u017ck\u0119 zawodow\u0105 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 pomno\u017cenia kapita\u0142u. Podobnie jak dla widz\u00f3w, kino sta\u0142o si\u0119 ich oknem na zmieniaj\u0105cy si\u0119 \u015bwiat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ukaza\u0142a si\u0119 nowa publikacja autorstwa Urszuli Biel Kultura filmowa prowincji g\u00f3rno\u015bl\u0105skiej. Kina, w\u0142a\u015bciciele, widzowie, Pozna\u0144 2020. Ksi\u0105\u017cka stanowi kontynuacj\u0119 pierwszej monografii autorki, dotycz\u0105cej kinematografii wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego w latach 1918-1939. Obszarem obecnych bada\u0144 sta\u0142a si\u0119 prowincja g\u00f3rno\u015bl\u0105ska, czyli cz\u0119\u015b\u0107 regionu, jaka przypad\u0142a Niemcom po I wojnie \u015bwiatowej. Prac\u0119 oparto na szerokich kwerendach archiwalnych. Na tle kontekst\u00f3w<\/p>\n

Read More<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3110,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3111","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3111","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3111"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3111\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3110"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}