{"id":2916,"date":"2019-06-03T07:57:45","date_gmt":"2019-06-03T07:57:45","guid":{"rendered":"http:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/?p=2916"},"modified":"2019-12-19T08:00:04","modified_gmt":"2019-12-19T08:00:04","slug":"temat-ix-edycji-owogs-rok-2019","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/?p=2916","title":{"rendered":"Temat IX edycji OWoG\u015a (rok 2019)"},"content":{"rendered":"\n

\u201ePowstania i plebiscyt na\nG\u00f3rnym \u015al\u0105sku. Ludzie \u2013 miejsca \u2013 zdarzenia\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Trzy kolejne lata: 2019-2020 i 2021 to okres refleksji\nnad wa\u017cnymi wydarzeniami, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku przed stu laty.\nTo okazja do przyjrzenia si\u0119 zdarzeniom oraz miejscom w kt\u00f3rych si\u0119 dzia\u0142y i\nludziom w nich uczestnicz\u0105cym. Ten wa\u017cny okres w historii doprowadzi\u0142 do\npowrotu cz\u0119\u015bci G\u00f3rnego \u015al\u0105ska do Polski. Warto, aby uczniowie \u2013 uczestnicy\ndziewi\u0105tej edycji OWoG\u015a, podejmuj\u0105c badanie terenowe i prace studialne,\ndostrzegli znaczenie tamtych wydarze\u0144 oraz odkryli ich dziedzictwo. Istnieje\nono w opracowaniach naukowych, utworach literackich i dzie\u0142ach sztuki. Mo\u017ce te\u017c\nw pami\u0119ci ludzi starszych. Tkwi tak\u017ce w lokalnych nazwach\u2026 Warto aby m\u0142odzi\nludzi w 2019 roku \u2013 og\u0142oszonym przez Sejm RP Rokiem Powsta\u0144 \u015al\u0105skich \u2013\nprzyjrzeli si\u0119 pok\u0142osiu powsta\u0144 i plebiscytu na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. <\/p>\n\n\n\n

Zapraszamy do udzia\u0142u w IX edycji naszego Konkursu!<\/p>\n\n\n\n

GEOGRAFIA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1.<\/strong> Dziedzictwo powsta\u0144\n\u015bl\u0105skich w przestrzeni mojej miejscowo\u015bci i najbli\u017cszej okolicy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Odszukaj nazwy ulic, plac\u00f3w, cmentarze, pomniki i\ntablice \u2013 miejsca upami\u0119tniaj\u0105ce trzy powstania \u015bl\u0105skie oraz plebiscyt z 20\nmarca 1921 roku. Sporz\u0105d\u017a katalog tych miejsc z ich opisem. Opracuj map\u0119 z\nlokalizacj\u0105 wszystkich takich miejsc, znajduj\u0105cych si\u0119 w miejscowo\u015bci Twojego\nzamieszkania lub miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 szko\u0142a do kt\u00f3rej\nucz\u0119szczasz.<\/em><\/p>\n\n\n\n

2.<\/strong>  <\/strong>Szlakiem\nwydarze\u0144 z lat 1919-1921 w moim regionie (propozycja trasy rowerowej lub\nsamochodowej).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Opracuj jednodniow\u0105 tras\u0119 wycieczki po cz\u0119\u015bci G\u00f3rnego\n\u015al\u0105sku, na kt\u00f3rej zaproszona przez Ciebie osoba z innej cz\u0119\u015bci Polski lub z\nzagranicy b\u0119dzie mog\u0142a pozna\u0107 co najmniej 5 miejsc zwi\u0105zanych z powstaniami\n\u015bl\u0105skimi lub plebiscytem. Uzasadnij dlaczego wybra\u0142e\u015b te miejsca. Sporz\u0105d\u017a\ndokumentacj\u0119 fotograficzn\u0105 proponowanych miejsc (obiekt\u00f3w), do\u0142\u0105cz szkic ca\u0142ej\ntrasy.<\/em><\/p>\n\n\n\n

3. <\/strong>Granica z 1922 roku,\ndziel\u0105ca G\u00f3rny \u015al\u0105sk na cz\u0119\u015b\u0107 polsk\u0105 i niemieck\u0105, oraz dzisiejszy obraz dawnego\ngranicznego pasa.<\/strong>*<\/sup><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli mieszkasz w miejscowo\u015bci, w pobli\u017cu kt\u00f3rej\nprzebiega\u0142a ustalona w 1922 roku granica polsko-niemiecka – narysuj na\nwsp\u00f3\u0142czesnej mapie topograficznej w miar\u0119 dok\u0142adny przebieg tej granicy w\ntwojej okolicy. Przeprowad\u017a kilka rozm\u00f3w (wywiad\u00f3w) z mieszka\u0144cami miejscowo\u015bci\nw pobli\u017cu dawnej granicy polsko-niemieckiej. Zbierz, uporz\u0105dkuj i przeanalizuj\ninformacje o tym, co ludzie pami\u0119taj\u0105 na ten temat. Przygotuj dokumentacj\u0119\nfotograficzn\u0105 obecnego stanu dawnego pasa granicznego.<\/em><\/p>\n\n\n\n

* <\/sup><\/strong>zadanie z wykluczeniem\nbada\u0144 ankietowych (!).<\/p>\n\n\n\n

HISTORIA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. Powsta\u0144cza historia na podstawie rodzinnych\ndokument\u00f3w i fotografii.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na podstawie dokument\u00f3w i fotografii z archiwum\nrodzinnego, literatury przedmiotu oraz w\u0142asnych bada\u0144 historycznych opowiedz\nhistori\u0119 uczestnictwa cz\u0142onk\u00f3w rodziny w powstaniach \u015bl\u0105skich, je\u015bli masz takie\nprzyk\u0142ady w rodzinie.<\/em><\/p>\n\n\n\n

2. Epizody powsta\u0144 \u015bl\u0105skich w pami\u0119ci historycznej mieszka\u0144c\u00f3w\nmiejscowo\u015bci X.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przeprowad\u017a rozmowy z mieszka\u0144cami swojej miejscowo\u015bci\nna temat tego, co wiedz\u0105 o wydarzeniach w czasie powsta\u0144 \u015bl\u0105skich, o\nzaanga\u017cowaniu w powstania i plebiscyt obywateli tej miejscowo\u015bci oraz o\nzwi\u0105zanych z powstaniami lokalnych miejscach upami\u0119tnie\u0144. Popro\u015b o rozmowy\nprzedstawicieli r\u00f3\u017cnych grup wiekowych (pokolenie dziadk\u00f3w, pokolenie rodzic\u00f3w\ni r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w – np. po 4 osoby z ka\u017cdej grupy wiekowej). Dokonaj analizy tych\nwypowiedzi z uwzgl\u0119dnieniem ewentualnych r\u00f3\u017cnic w zasobie wiedzy\nprzedstawicieli r\u00f3\u017cnych grup wiekowych. Zapytaj, z jakich \u017ar\u00f3de\u0142 czerpali\nwiedz\u0119 o powsta\u0144czych wydarzeniach (z opowie\u015bci rodzinnych, film\u00f3w i\nliteratury, ze szko\u0142y, z wystaw muzealnych, ze spotka\u0144 z powsta\u0144cami lub ich\npotomkami).<\/em><\/p>\n\n\n\n

3.<\/strong> Reakcja na powstania \u015bl\u0105skie poza\nterenami G\u00f3rnego \u015al\u0105ska w latach 1919-1921.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na podstawie materia\u0142\u00f3w archiwalnych (np. artyku\u0142\u00f3w\nprasowych) opisz nastroje spo\u0142eczne wok\u00f3\u0142 powsta\u0144 \u015bl\u0105skich i plebiscytu;\nzastan\u00f3w si\u0119 sk\u0105d pochodzili ochotnicy bior\u0105cy udzia\u0142 w powstaniach, w jakich\nmiejscowo\u015bciach powstawa\u0142y obozy dla uczestnik\u00f3w powsta\u0144, gdzie tworzono\nkomitety wsparcia, organizowano zbi\u00f3rki funduszy, wiece i manifesty itp.?<\/em><\/p>\n\n\n\n

LITERATURA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1.<\/strong> Poezja powsta\u0144 \u015bl\u0105skich.\nAnaliza i interpretacja wybranych liryk\u00f3w (np. E. Imiela, J.N. Jaro\u0144, A.\n\u015awider).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wybierz kilka wierszy pisanych w okresie powsta\u0144 i\nplebiscytu. Dokonaj ich analizy i interpretacji. Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119 na r\u00f3\u017cnorodne\nkonteksty interpretacyjne ( historyczne, polityczne, biograficzne).<\/em><\/p>\n\n\n\n

2.<\/strong> Powstania w filmach\nKazimierza Kutza i jego powie\u015bci Pi\u0105ta \u015bwiata strona.<\/em> Analiza\npor\u00f3wnawcza wybranego w\u0105tku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Obejrzyj \u201cS\u00f3l ziemi czarnej\u201d i \u201cPer\u0142\u0119 w koronie\u201d.\nPor\u00f3wnaj w\u0105tki wyst\u0119puj\u0105ce w obu filmach (np. losy Erwina Malinioka jako\ndow\u00f3dcy oddzia\u0142u, a p\u00f3\u017aniej bezrobotnego). LUB: Por\u00f3wnaj losy rodziny Basist\u00f3w\nprzedstawione w \u201eSoli\u2026\u201d i  ksi\u0105\u017cce.<\/em><\/p>\n\n\n\n

3. Konflikt Wojciech Korfanty \u2013 Micha\u0142 Gra\u017cy\u0144ski w eseju \u201ePrzyw\u00f3dcy\u201d Zofii Kossak -Szczuckiej w kontek\u015bcie historycznym.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przeczytaj esej pisarki zamieszczony w Nieznanym kraju\n(wydanie z 1932!). Skonfrontuj jej opis konfliktu i charakterystyk\u0119 bohater\u00f3w z\ndost\u0119pnymi Ci \u017ar\u00f3d\u0142ami historycznymi.<\/em><\/p>\n\n\n\n

SZTUKA I DZIEDZICTWO KULTUROWE<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. Sztuka i potrzeba pami\u0119ci. Pomniki powsta\u0144\n\u015bl\u0105skich: tw\u00f3rcy, kanon ikonograficzny i symbolika.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wybierz kilka (przynajmniej 5) przyk\u0142ad\u00f3w pomnik\u00f3w\npo\u015bwi\u0119conych powstaniom\/powsta\u0144com \u015bl\u0105skim, sprawd\u017a w dost\u0119pnych \u017ar\u00f3d\u0142ach, kto\njest ich autorem, wykonaj ich w\u0142asn\u0105 dokumentacj\u0119 fotograficzn\u0105, przeanalizuj\nform\u0119 pomnik\u00f3w i zawart\u0105 w nich symbolik\u0119, zwracaj\u0105c przy tym uwag\u0119 na czas\npowstania pomnik\u00f3w i dominuj\u0105cy w danym czasie nurt artystyczny.<\/em><\/p>\n\n\n\n

2. Pie\u015bni powsta\u0144cze \u2013 tematy literackie i muzyczne. Oryginalne utwory z czasu powsta\u0144 i piosenki nawi\u0105zuj\u0105ce do tego tematu, a powstaj\u0105ce po latach, w tym znane z p\u0142yty \u201cPoz\u0142acany warkocz\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przeanalizuj zbiory \u015bl\u0105skich pie\u015bni ludowych (np.\nopracowania Adolfa Dygacza) oraz nagrania p\u0142ytowe (tak\u017ce zespo\u0142u \u201c\u015al\u0105sk\u201d),\nprzeanalizuj tre\u015bci piosenek powsta\u0144czych, zastan\u00f3w si\u0119 nad w\u0105tkami w nich\nzawartymi. Sprawd\u017a, ile z tych piosenek znaj\u0105 Twoi r\u00f3wie\u015bnicy, a ile pokolenie\nTwoich rodzic\u00f3w (lub dziadk\u00f3w i rodzic\u00f3w), zapytaj, sk\u0105d je znaj\u0105 (z\nharcerstwa, ze szko\u0142y, z radia).<\/em><\/p>\n\n\n\n

3. Historia zawarta w pie\u015bni \u2013 rola pie\u015bni\npowsta\u0144czych w budowaniu \u015bwiadomo\u015bci historycznej i regionalnej odbiorcy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Inspiracje pie\u015bniami powsta\u0144czymi wpisuj\u0105 si\u0119 w\nbudowanie pewnej \u015bwiadomo\u015bci. Zadaniem b\u0119dzie udzielenie odpowiedzi na pytanie:\nJakie warto\u015bci pie\u015b\u0144 powsta\u0144cza nios\u0142a kiedy\u015b, a jak\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni 100 lat\np\u00f3\u017aniej? Zbadaj i opisz kontekst (historyczny, biograficzny, literacki\u2026) z\njakiego wyrasta\u0142y pie\u015bni pisane 100 lat temu.<\/em><\/p>\n\n\n\n

INTERDYSCYPLINARNE<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. \u017bycie codzienne na wsi \u015bl\u0105skiej, w osiedlu\nrobotniczym lub w mie\u015bcie w latach powsta\u0144 \u015bl\u0105skich i plebiscytu (wykorzystaj\nwiedz\u0119 o swojej miejscowo\u015bci).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zapoznaj si\u0119 z literatur\u0105 dotycz\u0105c\u0105 tematu \u017cycia\ncodziennego na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku w latach 20. XX wieku. Porozmawiaj z dziadkami i\npradziadkami, zapytaj, co pami\u0119taj\u0105 z opowie\u015bci swoich rodzic\u00f3w dotycz\u0105cych\ntamtego czasu. Na tej podstawie opisz warunki mieszkaniowe i liczebno\u015b\u0107\n\u00f3wczesnych rodzin, organizacj\u0119 ich \u017cycia codziennego, rytm pracy, podzia\u0142\nobowi\u0105zk\u00f3w w rodzinie, formy wypoczynku, spos\u00f3b od\u017cywiania (jakie potrawy\ngotowano, z jakich produkt\u00f3w, jak nabywanych). Przedstaw swoje refleksje\ndotycz\u0105ce zmian w sposobie \u017cycia w twojej miejscowo\u015bci na przestrzeni stu lat.<\/em><\/p>\n\n\n\n

2. Kazimierz Kutz. Czy tw\u00f3rczo\u015b\u0107 artysty (re\u017cysera i\npisarza) znajduje odbiorc\u00f3w w pokoleniu wsp\u00f3\u0142czesnych licealist\u00f3w. (Esej)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zapoznaj si\u0119 z kilkoma filmami Kazimierza Kutza i\nksi\u0105\u017ck\u0105 \u201cPi\u0105ta strona \u015bwiata\u201d. Oce\u0144, jak te dzie\u0142a przemawiaj\u0105 do wsp\u00f3\u0142czesnego\nm\u0142odego odbiorcy, co pozostaje w nich aktualne, a co jest niezrozumia\u0142e.\nZapytaj kole\u017canki i koleg\u00f3w, czy znaj\u0105 dzie\u0142a Kazimierza Kutza. Kt\u00f3re z tych\ndzie\u0142 zaproponowa\u0142by\u015b do przedyskutowania w grupie r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, uzasadnij\nwyb\u00f3r.<\/em><\/p>\n\n\n\n

3. Ruchy oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych i wojsk niemieckich\noraz ich \u201cpotyczki\u201d w Twojej miejscowo\u015bci i najbli\u017cszej okolicy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Korzystaj\u0105c ze \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych i spisanych\nwspomnie\u0144 opracuj szkic terenu lub plan sytuacyjny obrazuj\u0105cy ruchy oddzia\u0142\u00f3w\npowsta\u0144czych i wojsk niemieckich i ich \u201cpotyczki\u201d w okolicy miejscowo\u015bci\nTwojego zamieszkania<\/em>. <\/em>Mo\u017cesz\nnarysowa\u0107 trasy przemarszu, zaznaczy\u0107 miejsca stacjonowania, zmierzy\u0107\nodleg\u0142o\u015bci mi\u0119dzy nimi.<\/em><\/p>\n\n\n


\n
\n<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201ePowstania i plebiscyt na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. Ludzie \u2013 miejsca \u2013 zdarzenia\u201d Trzy kolejne lata: 2019-2020 i 2021 to okres refleksji nad wa\u017cnymi wydarzeniami, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku przed stu laty. To okazja do przyjrzenia si\u0119 zdarzeniom oraz miejscom w kt\u00f3rych si\u0119 dzia\u0142y i ludziom w nich uczestnicz\u0105cym. Ten wa\u017cny okres w historii doprowadzi\u0142<\/p>\n

Read More<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60],"tags":[],"class_list":["post-2916","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-konkurs-owogs"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2916","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2916"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2916\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2916"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2916"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibr.bs.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2916"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}