ISSN 0044-183X<\/p>\n\n\n\n
Najnowszy numer \u201eZarania \u015al\u0105skiego Serii drugiej\u201d ma w znacznej mierze charakter literacki, przybli\u017caj\u0105c sylwetki pisarzy niemieckoj\u0119zycznych zwi\u0105zanych miejscem urodzenia b\u0105d\u017a tw\u00f3rcz\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 z G\u00f3rnym \u015al\u0105skiem. Przywo\u0142ana zostaje posta\u0107 Maxa Ringa, lekarza i publicysty, kt\u00f3ry sw\u00f3j pisarski talent rozwin\u0105\u0142 w Berlinie. Jako pisarz dokumentowa\u0142 histori\u0119 i przemiany wsp\u00f3\u0142czesnego mu \u017cycia kulturalnego w metropolii drugiej po\u0142owy dziewi\u0119tnastego wieku. Z kolei urodzony w Szarleju Hans Marchwitza zapisa\u0142 si\u0119 w dziejach niemieckoj\u0119zycznej literatury na \u015al\u0105sku jako autor powie\u015bci o ci\u0119\u017ckiej pracy i dniu codziennym g\u00f3rnik\u00f3w pracuj\u0105cych w miejscowych kopalniach i w Zag\u0142\u0119biu Ruhry. Trzeci z przywo\u0142anych pisarzy, Jochen Klepper, z wykszta\u0142cenia teolog protestancki, utrwali\u0142 w autobiograficznej prozie obraz dzieci\u0144stwa sp\u0119dzonego nad rzek\u0105 Odr\u0105, natomiast w dziennikach powsta\u0142ych w latach nazistowskiej dyktatury da\u0142 wstrz\u0105saj\u0105ce \u015bwiadectwo prze\u015bladowa\u0144, bezradno\u015bci i wewn\u0119trznego buntu artysty, cz\u0142owieka g\u0142\u0119boko religijnego i zniewolonego przez re\u017cim. Anton Oskar Klau\u00dfmann, publicysta i autor kilkudziesi\u0119ciu powie\u015bci, w tym tak\u017ce historycznych, nale\u017c\u0105cych do literatury popularnej, by\u0142 jednym z nielicznych tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy podj\u0119li temat wzrastaj\u0105cej w du\u017cych miastach pod koniec XIX wieku przest\u0119pczo\u015bci. Opisywa\u0142 w szczeg\u00f3\u0142ach nie tylko \u015bwiat berli\u0144skich z\u0142odziei i zbrodniarzy, m\u0119\u017cczyzn i kobiet, ale i wskazywa\u0142 na przyczyny wyst\u0119pk\u00f3w. Jego najbardziej znana ksi\u0105\u017cka to jednak \u201eG\u00f3rny \u015al\u0105sk przed laty\u201d, kt\u00f3ra przypomina dzieje \u015bl\u0105skiego przemys\u0142u g\u00f3rniczego i hutniczego, szkolnictwa i kolejnictwa. Por\u00f3wnuj\u0105c tera\u017aniejszo\u015b\u0107 z przesz\u0142o\u015bci\u0105, autor wype\u0142nia narracj\u0119 osobistymi wspomnieniami, wplataj\u0105c w nie obserwacje o \u017cyciu codziennym i obyczajach G\u00f3rno\u015bl\u0105zak\u00f3w. Ostatnia z przywo\u0142anych postaci to August Scholtis. Adresowa\u0142 swoje utwory, powie\u015bci i opowiadania przede wszystkim do czytelnika zainteresowanego tematyk\u0105 G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, histori\u0105 regionu, jego przeobra\u017ceniami spo\u0142ecznymi oraz j\u0119zykiem i skomplikowan\u0105 kwesti\u0105 to\u017csamo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w g\u00f3rno\u015bl\u0105skiego pogranicza. Wartym uwagi jest artyku\u0142 prezentuj\u0105cy spojrzenie historyka i literaturoznawcy na powie\u015b\u0107 Scholtisa Ostwind.<\/p>\n\n\n\n
Ca\u0142y numer PDF<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n Spis tre\u015bci<\/p>\n\n\n\n STUDIA<\/strong>
Marek Kry\u015b, G\u00f3rnego \u015al\u0105ska do Berlina: pisarz Max Ring<\/em><\/a>
Micha\u0142 Skop, Hans Marchwitza \u2013 \u201eG\u00f3rnik i pisarz\u201d ze \u015al\u0105ska<\/em><\/a>
Marta J. B\u0105kiewicz, Znad europejskiej rzeki do \u015bwiatowej metropolii. Przyczynek do literackiej biografii Jochena Kleppera<\/em><\/a>
Gra\u017cyna B. Szewczyk, Ze \u015al\u0105ska do Berlina. Pisarskie drogi Antona Oskara Klau\u00dfmanna i Augusta Scholtisa<\/em><\/a>
Gra\u017cyna B. Szewczyk, Ryszard Kaczmarek, Ostwind Augusta Scholtisa \u2013 na nowo odkryta powie\u015b\u0107 o G\u00f3rnym \u015al\u0105sku<\/em><\/a>
MISCELLANEA<\/strong>
Halina Noco\u0144, \u017bycie codzienne w czasie Wielkiej Wojny w \u015bwietle kronik szkolnych ziemi pszczy\u0144skiej
ANEKS: Fragment Kroniki szko\u0142y w \u0106wiklicach<\/em><\/a>
Edward D\u0142ugajczyk, Nim wybuch\u0142o pierwsze powstanie \u015bl\u0105skie 1919 roku<\/em><\/a>
Maja Drzazga-Lech, Mity moniuszkowskie w g\u00f3rno\u015bl\u0105skiej kulturze. Socjologiczna analiza XX-wiecznej
recepcji postaci kompozytora kreowanej przez Zwi\u0105zek \u015al\u0105skich K\u00f3\u0142 \u015apiewaczych<\/em><\/a>
RECENZJE<\/a><\/strong>
Julia Rott-Urba\u0144ska, Widmo socrealizmu na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. Recenzja ksi\u0105\u017cki Literatura \u015bwiat\u00f3w
planowanych. O prozie socrealistycznej na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku<\/em>
Ryszard Kaczmarek, Wydawnictwo \u017ar\u00f3d\u0142owe: Andrzej Cincia\u0142a, Dziennik 1846\u20131853<\/em>
Dariusz Nawrot, Recenzja ksi\u0105\u017cki Henryka Koc\u00f3ja Dyplomaci sascy wobec Sejmu Wielkiego<\/em>
Julia Rott-Urba\u0144ska, Sprawozdanie z konferencji 500 lat Reformacji na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku<\/em><\/p>\n\n\n\n