Archiwum kategorii: Aktualności

XXIII Seminarium Śląskie „Europa po Wielkiej Wojnie”

Biblioteka Śląska sprawuje patronat naukowy nad Seminarium Śląskim pt. „Europa po Wielkiej Wojnie”.

Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej wraz ze Związkiem Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce oraz innymi partnerami projektu serdecznie zaprasza w dniach 23-25 października 2018 r. na Zamek do Kamienia Śląskiego (ul. Parkowa 1a) na kolejne Seminarium Śląskie pt. „Europa po Wielkiej Wojnie”. Uroczysta Inauguracja odbędzie się o godz. 10.00.

Tematem przewodnim tegorocznego Seminarium Śląskiego, jest zakończenie I Wojny Światowej. Rok 1918 chcemy jednak przedstawić nie tylko jako szereg gwałtownie przebiegających wówczas wydarzeń politycznych, ale przede wszystkim jako początek głębokich i nieraz w perspektywie historycznej ważniejszych zmian społecznych. Szczególną uwagę chcemy przyłożyć na kwestię sytuacji Górnego Śląska.

W ramach Seminarium w dniu 23 października odbędzie się debata pt. „Miejsca pamięci: Śląsk” oraz dyskusja, której gościem będzie m.in. abp Nossol. Oba spotkania organizowane są we współpracy z Fundacją Konrada Adenauera w Polsce. Ponadto w dniu 24 października zapraszamy na pokaz filmu niemego z muzyką wykonywaną na żywo.

Udział w Seminarium Śląskim jest odpłatny, natomiast wstęp na samą debatę, dyskusję lub pokaz filmu niemego jest wolny.

XXIII Seminarium Śląskie jest realizowane dzięki wsparciu finansowemu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Republiki Federalnej Niemiec.

Więcej informacji o Seminarium oraz kartę potwierdzenia uczestnictwa znajdą Państwo na stronie internetowej www.haus.pl.

W przypadku pytań prosimy o kontakt z: Marcin Wocka, tel. 77 402 51 05, marcin.wocka@haus.pl.

 Program Seminarium Śląskiego

Otwarcie wystawy „Witam Cię Polsko! Jaworzno przed i po odzyskaniu niepodległości przez Rzeczpospolitą w 1918 roku”.

W związku ze zbliżającą się 100. rocznicą odzyskania niepodległości przez Rzeczpospolitą Polską, Muzeum Miasta Jaworzna zaprasza na otwarcie nowej wystawy czasowej Witam Cię Polsko! Jaworzno przed i po odzyskaniu niepodległości przez Rzeczpospolitą w 1918 roku. Otwarcie odbędzie się w piątek 12 października 2018 roku w siedzibie Muzeum przy ul. Pocztowej 5. Wstęp bezpłatny.

Wystawa przedstawia dążenia i okoliczności odzyskania przez Polskę niepodległości w wymiarze lokalnym. Prezentuje zagadnienia odrębności rozwoju historycznego zachodniej części ziemi krakowskiej z Jaworznem i Krakowem w XIX wieku w ramach Księstwa Warszawskiego, Rzeczpospolitej Krakowskiej i Wielkiego Księstwa Krakowskiego; źródła kształtowania polskiego patriotyzmu na przełomie XIX i XX wieku; udział jaworznian w I wojnie światowej; wyzwalanie ziem Galicji i przejmowanie władzy przez Polską Komisję Likwidacyjną oraz odbudowę niepodległego państwa Polskiego. 11 listopada 1918 roku, gdy Rada Regencyjna przekazywała Józefowi Piłsudskiemu władzę wojskową, Jaworzno i Zachodnia Małopolska już tydzień znajdowały się pod władzą Polskiej Komisji Likwidacyjnej i cieszyły się niepodległością.

Równocześnie z ekspozycją muzealną, na Rynku prezentowana będzie wystawa plenerowa przedstawiająca Jaworzno sprzed stu lat. Podczas trwania wystawy w Muzeum będzie można otrzymać bezpłatny katalog wystawy.

Ile było dróg do wolności? – Rok 1918

W 100-lecie odzyskania niepodległości przez Polskę Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej postanowił zadać pytania dotyczące  „jesieni 1918” na obszarze dzisiejszego województwa śląskiego.
Próbując porównać kluczowe wydarzenia związane z odrodzeniem Polski w 1918 roku w różnych regionach znajdujących się w granicach  województwa śląskiego, poprosiliśmy każdego z Autorów  o rozważenie kilku kwestii, m.in.: źródeł polskiego patriotyzmu na przełomie XIX/XX wieku, poparcia społecznego dla idei niepodległościowej, przebiegu wydarzeń politycznych i społecznych jesienią 1918 roku oraz pamięci o roku 1918. Efekty pracy historyków można przeczytać na stronie „Ile było dróg do wolności?” (https://debaty.ibrbs.pl). Na jej podstawie przygotowaliśmy również lekcję dla uczniów na portalu Eduś: Rok 1918 – Wiele dróg do niepodległości? 
Zapraszamy wszystkich chętnych do udziału w naszej dyskusji na temat „Dróg do wolności jesienią 1918 roku” na Śląsku Cieszyńskim, ziemi jaworznicko-chrzanowskiej, w Zagłębiu Dąbrowskim, ziemi częstochowskiej i na Górnym Śląsku. Komentarze po zalogowaniu można zamieścić pod tekstami na stronie https://debaty.ibrbs.pl

VIII edycja Olimpiady Wiedzy o Górnym Śląsku

Temat przewodni VIII edycji OWoGŚ (2018-2019)
Odra. Przyrodnicze, gospodarcze i kulturowe znaczenie rzeki

Śląsk jest krainą nadodrzańską. Metaforycznie można powiedzieć, że rzeka Odra jest jej kręgosłupem, jej osią. Wprawdzie wschodnie skrawki Górnego Śląska “patrzą” ku Wiśle, bo Katowice leżą nad Rawą, czyli w dorzeczu Wisły (ale katowicka Ligota, przez którą płynie Kłodnica, to dorzecze Odry), ziemia pszczyńska opiera się o Wisłę, która jest jej południowo-wschodnią granicą itd., itd. – ale to Odra była przez wieki głównym szlakiem wodnym Śląska. Nad Odrą w średniowieczu rozwinęły się główne miasta Górnego Śląska i zarazem ośrodki ówczesnej władzy, czyli Opole i Racibórz. Stary Cieszyn założono nad Olzą, dopływem głównej śląskiej rzeki. Odra łączyła, rzeką płynęły towary i flisackie tratwy. Nad jej dopływami powstawały kuźnice, młyny, tartaki, ale też ważne klasztory – ośrodki wiedzy oraz upowszechnienia nowych technik gospodarowania. Takimi były średniowieczne klasztory cysterskie w Rudach i Jemielnicy.

Odra otwierała Górny Śląsk na zachód, na wpływy kulturowe płynące z serca Europy, ale także na idące stamtąd zagrożenia o charakterze politycznym. Jednocześnie Odra w swym górnym odcinku, gdzie przecina granicę państw, sprzyjała i sprzyja współżyciu różnych nacji. Mieszkają tam nad nią Polacy, Czesi, Morawianie. Odra – rzeka i kraina nad nią leżąca są pełne tajemnic do odkrycia, opowieści do wysnucia.

Proponujemy zatem młodym badaczom, aby skupili w tej edycji Olimpiady swoją uwagę na obszarze dorzecza Odry – tą jego częścią, która leży w obrębie Górnego Śląska. Górnośląska część dorzecza Odry to, oczywiście, także obszar, po którym płyną dopływy rzeki głównej: Olza, Psina, Ruda, Bierawka, Osobłoga, Kłodnica, Mała Panew czy Stobrawa.

Do pobrania:

Formularz zgłoszenia szkoły

Literatura I etap:

1.Lipok-Bierwiaczonek M., Górny Śląsk. O regionie najkrócej

Uwaga! Na I etapie OWoGS pytania z zakresu historii  BĘDĄ OBEJMOWAĆ okres od XVIII do XXI wieku, NIE BĘDĄ OBEJMOWAĆ historii sprzed roku 1700. Pytania I etapu nie będą zatem dotyczyć informacji zawartych w punktach 1 i 2 w rozdziale „Zarys dziejów regionu” w załączonym tekście  pt. „Górny Śląsk. O regionie najkrócej”. Sugerujemy jednak, aby  przeczytać cały tekst – to pomoże w zrozumieniu procesów dziejowych na Górnym Śląsku.

  1. Jokiel B., 2005, Walory geograficzno-historyczne wschodniej części Górnego Śląska. SOP, Toruń, s. 5-7, s. 86-93 (treści dotyczące położenia Górnego Śląska i ukształtowania terenu oraz Parku Śląskiego dawniej znanego pod nazwą Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku im. Jerzego Ziętka)
  2. Miodek J., 1991, Śląska ojczyzna-polszczyzna, Katowice, s. 21-25 (o germanizmach w gwarze)
  3. Węgrzynek K., 2016, Literatura po 1989 roku (wprowadzenie oraz podsumowanie). Encyklopedia Województwa Śląskiego EWOŚ, t. 3.

Harmonogram

Tematy do II etapu

Sonda na temat regionów województwa śląskiego

Zapraszamy serdecznie do wypełnienia sondy na temat postrzegania regionów województwa śląskiego.

Wypełnienie sondy zajmie kilka minut. Sonda ma charakter naukowy.

Sonda dostępna TUTAJ

Łambinowickie Spotkania Muzealne

6 czerwca (środa) od godz. 17.00, podczas  „Łambinowickich Spotkań Muzealnych”, gościem będzie dr Janusz Mokroszhistoryk, prezes Stowarzyszenia Humanistycznego Europa, Śląsk, Świat Najmniejszy.

Spotkanie pt.  Aleksander Zawadzki – losy patrona śląskich ulic dostarczy Państwu odpowiedzi na wiele pytań, nurtujących nie tylko historyków. Co stanęło na przeszkodzie, aby uznać generała za polityka spełnionego? Dlaczego po wojnie skierowano go właśnie na Śląsk? Czy podejrzenia o jego agenturalne powiązania z tajnymi służbami ZSRR są uzasadnione? Jaki był jego realny wpływ na przeobrażenia w powojennej Polsce, a w szczególności na Śląsku? Dlaczego aż do połowy ubiegłego roku główna ulica w Łambinowicach nosiła nazwę Gen. Aleksandra Zawadzkiego i dlaczego należało ją zmienić?

Dr Janusz Mokrosz, jest autorem monografii pt. Aleksander Zawadzki – działacz komunistyczny i wojewoda śląski (1945–1948). Zawarte w niej szczegółowe informacje o generale, dotyczą zarówno jego życia i działalności przed II wojną światową, jak i tej po 1945 r.

 

Plakat

Program

EWoŚ w Radiu Katowice, audycja „Czy to prawda, że…?”

3 czerwca 2018 roku o godzinie 11:15 na antenie Polskiego Radia Katowice w ramach prowadzonego przez red. Beatę Tomanek cyklu „Czy to prawda, że…?” zostanie wyemitowana kolejna audycja dotycząca Encyklopedii Województwa Śląskiego (EWoŚ).

Z przewodniczącym Rady Naukowej IBR BŚ, prof. dr. hab. Dariuszem Rottem, pracownicą IBR BŚ, Julią Rott-Urbańską, oraz autorką jednego z haseł (Etnolekt górnośląski), prof. dr hab. Jolantą Tambor, będą rozmawiali Beata Tomanek i Bogdan Widera.

Będzie to drugie z cyklu spotkań, w których autorzy haseł encyklopedii i ich recenzenci przybliżą proces powstawania artykułów.

 

 

 

EWoŚ w Radiu Katowice, audycja „Czy to prawda, że…?”,

22 kwietnia 2018 roku o godzinie 11:15 na antenie Polskiego Radia Katowice zostanie wyemitowana audycja w ramach prowadzonego przez red. Beatę Tomanek cyklu „Czy to prawda, że…?”, dotycząca Encyklopedii Województwa Śląskiego (EWoŚ).

Z przewodniczącym Rady Naukowej IBR BŚ, prof. dr. hab. Dariuszem Rottem, pracownicą IBR BŚ, Julią Rott-Urbańską, oraz autorką jednego z haseł (Literatura polskojęzyczna na Górnym Śląsku w latach 1922-1939), dr Katarzyną Kuroczką, będą rozmawiali Beata Tomanek i Bogdan Widera.

Audycja rozpocznie cykl spotkań, w których autorzy haseł encyklopedii i ich recenzenci przybliżą proces powstawania artykułów.

XXIII Seminarium Śląskie – nabór zgłoszeń

W dniach 23–25 października 2018 r., w Kamieniu Śląskim odbędzie się  XXIII Seminarium Śląskie organizowane przez Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej. Tegoroczne seminarium będzie podejmować tematykę roku 1918 nie tylko jako szeregu gwałtownie przebiegających wówczas wydarzeń politycznych, ale przede wszystkim początku głębokich i nieraz w perspektywie historycznej ważniejszych zmian społecznych.
Zgłoszenia na adres andrea.zachon@haus.pl można przesyłać przesyłać do 30 kwietnia 2018 r. na adres, formularz  na stronie Domu Współpracy Polsko-Niemieckiej.

 

Trzeci numer – Zaranie Śląskie. Seria druga

Szanowni Państwo!

Trzeci numer „Zarania Śląskiego. Seria Druga” jest już dostępny w sprzedaży. Czasopismo można zamówić na stronie Wydawnictwa Naukowego Śląsk.

 

Starsze posty «

Pobierz kolejne pozycje